Wypadanie włosów jest naturalną częścią ich cyklu życia. Każdego dnia część włosów kończy fazę wzrostu i wypada, ustępując miejsca kolejnym. Problem pojawia się wtedy, gdy zauważamy wyraźną zmianę: na szczotce zostaje znacznie więcej włosów niż wcześniej, odpływ prysznica szybko się zapełnia, kucyk staje się cieńszy albo przedziałek zaczyna być coraz szerszy.
Nadmierne wypadanie włosów nie jest jedną konkretną chorobą. Może być objawem przejściowej reakcji organizmu, nieprawidłowości dotyczących skóry głowy, zmian hormonalnych, predyspozycji genetycznych albo problemu wymagającego diagnostyki lekarskiej. Dlatego zamiast od razu sięgać po kolejną wcierkę czy suplement, warto najpierw zastanowić się, dlaczego włosy zaczęły wypadać.
Kiedy obserwacja wystarczy, a kiedy warto skonsultować się ze specjalistą?
Czy każde wypadanie włosów powinno niepokoić?
Nie. Włosy nie rosną przez całe życie w sposób ciągły. Każdy mieszek włosowy przechodzi kolejne fazy cyklu, obejmujące okres aktywnego wzrostu, fazę przejściową oraz fazę spoczynku, po której włos wypada. Dlatego codzienna utrata pewnej liczby włosów jest zjawiskiem fizjologicznym. Co więcej, ilość włosów zauważanych podczas mycia może zależeć między innymi od częstotliwości mycia, długości włosów, sposobu ich czesania czy stylizacji. Samo liczenie włosów znalezionych na szczotce nie jest więc wystarczającą metodą oceny problemu.
Większe znaczenie ma zmiana w stosunku do tego, co było dla nas normalne wcześniej. Jeżeli przez kilka tygodni zauważamy znacznie więcej wypadających włosów, zmniejszenie objętości fryzury albo stopniowe odsłanianie skóry głowy, warto poszukać przyczyny. British Association of Dermatologists podkreśla, że zwiększone wypadanie może wynikać między innymi z choroby, stresu lub istotnych zmian zachodzących w organizmie.
Nadmierne wypadanie włosów - jakie objawy powinny zwrócić uwagę?
Problem może rozwijać się stopniowo i początkowo być trudny do zauważenia. Warto obserwować nie tylko liczbę wypadających włosów, ale przede wszystkim zmiany gęstości i wyglądu skóry głowy.
Do sygnałów, których nie należy ignorować, należą między innymi:
- wyraźnie większa ilość włosów wypadających podczas mycia i czesania,
- włosy pozostające w dużej ilości na poduszce lub ubraniach,
- stopniowe zmniejszanie się objętości fryzury,
- coraz cieńszy kucyk,
- poszerzający się przedziałek,
- bardziej widoczna skóra głowy,
- pojawienie się zakoli lub przerzedzeń w określonych obszarach,
- miejscowe ubytki włosów,
- jednoczesny świąd, pieczenie, zaczerwienienie lub nadmierne łuszczenie skóry głowy.
Szczególnie istotna jest dynamika zmian. Jeśli gęstość włosów zauważalnie spada albo problem postępuje, nie warto przez wiele miesięcy próbować przypadkowo dobranych metod.
Dlaczego włosy mogą nadmiernie wypadać?
Stres i duże obciążenie organizmu
Jedną z możliwych przyczyn nasilonego wypadania jest tzw. łysienie telogenowe. Może pojawić się po silnym stresie fizycznym lub psychicznym, chorobie przebiegającej z wysoką gorączką, zabiegu chirurgicznym, porodzie czy innych znaczących zmianach zachodzących w organizmie. Charakterystyczne jest to, że zwiększone wypadanie może pojawić się dopiero po pewnym czasie od czynnika wyzwalającego. Dlatego osoba zgłaszająca problem może nie kojarzyć nagłego wypadania włosów z wydarzeniem, które miało miejsce kilka miesięcy wcześniej.
Zmiany hormonalne
Kondycja włosów jest związana również z gospodarką hormonalną. Znaczenie mogą mieć między innymi zmiany zachodzące po ciąży, zaburzenia funkcjonowania tarczycy czy inne nieprawidłowości hormonalne. Nie oznacza to jednak, że każde wypadanie włosów jest „od hormonów”. Przyczyny powinny być oceniane indywidualnie, a w razie wskazań diagnostyka trychologiczna może zostać uzupełniona konsultacją lekarską i odpowiednimi badaniami.
Łysienie androgenowe
Wypadanie włosów nie zawsze ma charakter nagły. W przypadku łysienia androgenowego proces może przebiegać powoli. Włosy w określonych obszarach stają się stopniowo cieńsze, krótsze i mniej widoczne. U kobiet jednym z pierwszych zauważalnych sygnałów bywa poszerzający się przedziałek i utrata gęstości w górnej części głowy. U mężczyzn charakterystyczne mogą być między innymi pogłębiające się zakola lub przerzedzenie w okolicy szczytu głowy. Proces jest związany z predyspozycją genetyczną i działaniem hormonów. W takim przypadku szczególnie istotne może być wczesne rozpoznanie charakteru zmian.
Dieta i gwałtowne zmiany masy ciała
Włosy nie są dla organizmu strukturą priorytetową z punktu widzenia przeżycia. Znaczące ograniczenie podaży energii, niedostateczna ilość białka czy określone niedobory pokarmowe mogą towarzyszyć pogorszeniu ich kondycji. Dlatego podczas diagnostyki warto powiedzieć specjaliście o restrykcyjnych dietach, szybkim odchudzaniu czy istotnych zmianach masy ciała. Nie oznacza to jednak, że w przypadku wypadania włosów należy samodzielnie rozpocząć suplementację „na wszelki wypadek”. Jeżeli podejrzewane są niedobory, sposób dalszej diagnostyki powinien zostać dobrany do indywidualnej sytuacji.
Choroby i problemy skóry głowy
Świąd, pieczenie, nadmierne przetłuszczanie, intensywne łuszczenie, zaczerwienienie czy bolesność skóry głowy mogą wskazywać, że problem nie dotyczy wyłącznie włosów. Niektóre choroby skóry głowy oraz stany zapalne mogą współistnieć z utratą włosów. American Academy of Dermatology wskazuje również na znaczenie takich objawów jak łuszczące się ogniska, zaczerwienienie, obrzęk czy zmiany zapalne. W takich sytuacjach szczególnie ważna może być konsultacja dermatologiczna.
Leki, choroby i inne czynniki
Na cykl włosa mogą wpływać także przebyte choroby, niektóre leki oraz znaczne zmiany zachodzące w organizmie. Dlatego dobry wywiad dotyczący wypadania włosów nie powinien ograniczać się do pytania o stosowany szampon. Istotne mogą być informacje o stanie zdrowia, przyjmowanych lekach, przebytych infekcjach, diecie, stresie, ciąży, połogu, wcześniejszych terapiach czy historii wypadania włosów w rodzinie.
Kiedy warto zgłosić się do trychologa?
Nie trzeba czekać, aż ubytek włosów stanie się bardzo widoczny. Konsultację warto rozważyć szczególnie wtedy, gdy:
- wypadanie włosów wyraźnie się nasiliło,
- problem utrzymuje się i nie obserwujemy poprawy,
- włosy stają się coraz rzadsze,
- przedziałek zaczyna się poszerzać,
- pojawiają się zakola lub lokalne przerzedzenia,
- trudno określić przyczynę problemu,
- problemowi towarzyszy łupież, świąd, łojotok lub podrażnienie,
- stosowane samodzielnie kosmetyki nie przynoszą poprawy,
- problem nawraca,
- chcemy ocenić stan skóry głowy oraz mieszków włosowych.
Zamiast dobierać kolejne preparaty metodą prób i błędów, można rozpocząć od konsultacji. Osoby z Warszawy mogą skorzystać z pomocy – trychologa w Warszawie w SKINLINE CLINIC na Mokotowie, gdzie ocena problemu może zostać uzupełniona badaniem trichoskopowym oraz – jeżeli istnieją ku temu wskazania – konsultacją lekarza dermatologa. SKINLINE CLINIC prowadzi konsultacje dotyczące między innymi nadmiernego wypadania, przerzedzenia włosów oraz problemów skóry głowy.
Trycholog, trichoskopia czy dermatolog - od czego zacząć?
To zależy od charakteru problemu. Konsultacja trychologiczna może pomóc uporządkować historię wypadania włosów, ocenić stan skóry głowy i włosów oraz ustalić, czy potrzebna jest dalsza diagnostyka. Jednym z narzędzi wykorzystywanych przy ocenie włosów jest trichoskopia. Pozwala ona w powiększeniu przyjrzeć się skórze głowy, mieszkom włosowym oraz łodygom włosów. Dzięki temu specjalista może uzyskać więcej informacji niż podczas samej obserwacji fryzury gołym okiem.
Konsultacja trychologiczna w SKINLINE CLINIC obejmuje szczegółowy wywiad oraz badanie trichoskopowe, a w placówce dostępni są również lekarze i dermatolodzy. To istotne, ponieważ trycholog nie zastępuje lekarza. Jeżeli objawy sugerują chorobę wymagającą diagnozy medycznej lub leczenia farmakologicznego, właściwym kierunkiem jest konsultacja dermatologiczna lub konsultacja z innym lekarzem odpowiedniej specjalności.
Kiedy szczególnie nie warto odkładać konsultacji lekarskiej?
Niektóre objawy wymagają większej czujności. Z lekarzem, szczególnie dermatologiem, warto skonsultować się, gdy:
- włosy zaczynają wypadać nagle i bardzo intensywnie,
- pojawiają się wyraźne, okrągłe lub owalne obszary pozbawione włosów,
- razem z włosami na głowie zaczynają wypadać brwi, rzęsy lub owłosienie innych części ciała,
- skóra głowy jest bolesna, silnie zaczerwieniona lub objęta intensywnym stanem zapalnym,
- występują strupy, sączenie lub zmiany ropne,
- w miejscu utraty włosów skóra staje się gładka, błyszcząca albo wygląda na bliznowaciejącą,
- wypadaniu włosów towarzyszą inne niepokojące objawy ogólne.
Nagłe pojawienie się gładkich, wyraźnie odgraniczonych obszarów utraty włosów może występować między innymi w łysieniu plackowatym, natomiast ból, pieczenie czy zmiany zapalne mogą towarzyszyć również niektórym postaciom łysienia bliznowaciejącego. Dlatego w przypadku wypadania włosów najważniejsze nie jest znalezienie „najlepszego preparatu”, ale ustalenie, z jakim typem problemu mamy do czynienia.
Dlaczego samodzielna pielęgnacja nie zawsze wystarcza?
Rynek oferuje dziesiątki szamponów, wcierek, ampułek i suplementów przeznaczonych do włosów osłabionych lub wypadających. Problem polega na tym, że podobny objaw może mieć bardzo różne przyczyny. Preparat przeznaczony do przetłuszczającej się skóry głowy nie rozwiąże problemu wynikającego z łysienia androgenowego. Z kolei intensywna kuracja „na porost włosów” nie zastąpi diagnostyki, jeśli zwiększone wypadanie jest konsekwencją choroby, zaburzeń ogólnoustrojowych czy stanu wymagającego konsultacji dermatologicznej.
American Academy of Dermatology podkreśla, że skuteczne podejście do utraty włosów rozpoczyna się od ustalenia jej przyczyny. Dlatego pielęgnacja powinna być elementem świadomie dobranego postępowania, a nie próbą zastąpienia diagnostyki.